پویش طراحی سرپناه امن، خانه سلامت
پس از تکمیل فرآیند ثبت نام فایل برنامه و مدارک را دانلود و مطالعه نمایید./ توجه داشته باشید برای هر طرح یک بلیط و کد دریافت خواهید کرد؛ چنانچه بیش از طرح دارید به همان تعداد بلیط تهیه نمایید.
از سرپناه تا زیرساخت زندگی
پویش طراحی «سرپناه امن، خانه سلامت»؛ دعوتی برای بازتعریف خانه در جازموریان
در بسیاری از مناطق کم‌برخوردار ایران، مسئله‌ی مسکن تنها به داشتن یک سقف محدود نمی‌شود. دسترسی محدود به خدمات درمانی، شرایط اقلیمی دشوار، ضعف زیرساخت‌ها و آسیب‌پذیری سکونتگاه‌ها، مجموعه‌ای از چالش‌های به‌هم‌پیوسته را شکل داده‌اند که مستقیماً بر کیفیت زندگی جوامع محلی اثر می‌گذارند. در چنین شرایطی، معماری می‌تواند فراتر از ساخت یک بنا عمل کند؛ می‌تواند به ابزاری برای ایجاد امنیت، ارتقای سلامت، تقویت تاب‌آوری اجتماعی و شکل‌دادن به آینده‌ای پایدار تبدیل شود.
پویش طراحی «سرپناه امن، خانه سلامت» با تمرکز بر منطقه جازموریان شکل گرفته است؛ منطقه‌ای در جنوب‌شرق ایران که نمونه‌ای روشن از هم‌زمانی چالش‌های اقلیمی، اجتماعی، درمانی و مسکن است. این پویش تلاش می‌کند میان دو حوزه‌ی معماری و سلامت پیوندی عملی ایجاد کند و از طراحان بخواهد به یک پرسش اساسی پاسخ دهند:
آیا می‌توان خانه‌ای طراحی کرد که در شرایط عادی، محل زندگی باشد و در زمان نیاز، بدون تغییرات اساسی، به فضایی برای سلامت، آموزش و خدمات اجتماعی تبدیل شود؟
پاسخ این پویش قرار نیست صرفاً در قالب یک ساختمان منفرد ارائه شود. مسئله، طراحی یک سیستم معماری انعطاف‌پذیر، قابل توسعه و قابل تکرار است؛ سیستمی که بتواند از یک واحد مسکونی آغاز شود و در صورت نیاز، در مقیاس یک خانواده، یک محله یا حتی یک روستا گسترش پیدا کند.
معماری به‌عنوان زیرساخت سلامت
در این نگاه، خانه تنها محل خواب و زندگی روزمره نیست. کیفیت نور، تهویه، آسایش حرارتی، دسترسی به آب، امکان مراقبت، آموزش و ارتباطات اجتماعی، همگی بخشی از مفهوم «سلامت» هستند.
به همین دلیل، شرکت‌کنندگان در پویش با مسئله‌ای چندلایه مواجه‌اند: طراحی فضایی که بتواند عملکرد مسکونی خود را حفظ کند و در عین حال ظرفیت تبدیل‌شدن به یک فضای خدماتی، درمانی یا آموزشی را داشته باشد.
این رویکرد، معماری را از یک محصول ثابت به یک فرایند قابل تغییر تبدیل می‌کند؛ معماری‌ای که بتواند همراه با نیازهای جامعه رشد کند.
الهام از جازموریان؛ گذشته‌ای برای ساختن آینده
یکی از نقاط مهم این پویش، توجه به تجربه‌ی شکل‌گرفته در منطقه جازموریان و خانه‌های گنبدی یا «خانه‌های توپی» است. این تجربه نشان داده است که می‌توان با تکیه بر دانش بومی، مصالح در دسترس و راهکارهای متناسب با شرایط منطقه، الگوهایی برای ایجاد سرپناه ایجاد کرد.
اما هدف پویش، بازتولید صرف یک الگوی سنتی نیست.
چالش اصلی، ترکیب دانش بومی با فناوری و نیازهای امروز است؛ رسیدن به نسلی تازه از خانه‌های جازموریان که بتوانند از نظر سازه‌ای، اقلیمی، اقتصادی و عملکردی پاسخ‌گوی شرایط آینده باشند.
در این مسیر، موضوعاتی مانند تهویه طبیعی، سایه‌اندازی، استفاده از انرژی خورشیدی، عایق‌کاری، جمع‌آوری آب باران، استفاده از مصالح محلی و کاهش هزینه‌های ساخت می‌توانند بخشی از پاسخ معماری باشند.
یک خانه، چند امکان
یکی از ویژگی‌های کلیدی پویش، تأکید بر تغییرپذیری و چندعملکردی‌بودن فضاست.
یک واحد می‌تواند در شرایط عادی خانه باشد؛ اما با کمترین تغییر، بخشی از آن به فضای معاینه، مشاوره، آموزش سلامت یا خدمات اجتماعی تبدیل شود. چنین رویکردی می‌تواند نیاز به ساخت بناهای متعدد و پرهزینه را کاهش دهد و امکان استفاده‌ی مؤثرتر از منابع محدود را فراهم کند.
در واقع، پرسش مسابقه فقط این نیست که «خانه آینده چگونه دیده می‌شود؟»
پرسش مهم‌تر این است:
خانه آینده چگونه می‌تواند بهتر زندگی کند، بهتر تغییر کند و بهتر به جامعه پاسخ دهد؟
دعوت به یک تجربه مشترک
«سرپناه امن، خانه سلامت» از معماران، طراحان، دانشجویان و ایده‌پردازان دعوت می‌کند تا در مرز میان معماری، سلامت، جامعه و اقلیم حرکت کنند و راهکاری ارائه دهند که قابلیت تحقق در دنیای واقعی را داشته باشد.
در این پویش، کیفیت معماری تنها با فرم و تصویر سنجیده نمی‌شود؛ امکان اجرا، هزینه، دوام، سازگاری با اقلیم، قابلیت توسعه، استفاده از منابع محلی و میزان پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی جامعه نیز اهمیت دارد.
شاید مهم‌ترین ویژگی این پروژه همین باشد: این‌جا قرار نیست صرفاً یک بنا طراحی شود؛ قرار است یک امکان برای زندگی طراحی شود.
جازموریان می‌تواند به نقطه‌ای برای آزمودن نگاه تازه‌ای به معماری اجتماعی ایران تبدیل شود؛ نگاهی که در آن خانه، سلامت، آموزش و جامعه از یکدیگر جدا نیستند
زنجیره فرهنگی هنری ایوان با نگاهی تخصصی و سی سال سابقه در حوزه های معماری، شهرسازی، طراحی صنعتی و بینا رشته ای مرتبط، تاکنون بیش از سیصــد رویداد اعم از نشست ها، دوره های تخصصی، کارگاه های آموزشی و رقابتی، مسابقات و ... در سطح ملی و فرا ملی برگزار نموده است؛ که به سه دپارتمان رقابت، رویداد و آموزش تفکیک می شوند. این زنجیره با هدف ارتقاء کیفی مفاهیم حوزه طراحی، حفظ ارزش های فرهنگی و اجتماعی مرتبط با آن و افزایش آگاهی جامعه در این حوزه قدم بر می دارد.
